« رفيق » مىخواند در اين زمان كه تمامى ممالك ايران از فر شوكت و حشمت پادشاه گيتىستان زينت يافته بود ، باز در سلام عام او را « رفيق شاه » خطاب مىفرمود و بعد از چهار ماه توقف ، از دار الخلافه طهران عود به شيراز نمود . و هم در اين سال [ 1213 ] : معادل صدهزار تومان وجه رائج از خزانه عامره ، به مصارف تعمير بقعه و عمارات حضرت معصومه ( ع ) در شهر قم رسيد . « 1 » و هم در اين سال [ 1213 ] فرخ‌فال : به فرمان پادشاه بىهمال ، دو عمارت مسرت خصال ، هر دو مسمى به تخت قاجار « 2 » ، يكى در نيم فرسخى شمالى شهر طهران و ديگرى ربع فرسخ باز در شمالى شهر شيراز جنت‌طراز ، هريك بر فراز كوه‌پاره‌اى ، مشتمل بر چندين منزل مرغوب دلنشين ساخته و پرداخته گرديد و در دامن هريك باغى ، احداث گشته ، به اندك زمانى به انواع درختان معمور گرديد و باغ تخت قاجار شيراز مبذر 1250 من گندم به وزن 720 مثقال صيرفى است كه به اصطلاح اهل شيراز صد پيمان زمين است و چنان كه نگاشته شد در حدود سال 520 هجرى امير اتابك قراچه وزير سلطان سلجوق ، حاكم فارس و خوزستان بر پشت اين كوه‌پاره ، چندين عمارت ساخت و آب را از راههاى دور آورده ، بر فراز آن رسانيده ، او را تخت قراچه ناميد و سالها به آبادى باقى بود و سالهاى دراز ديگر نامى بىنشان از او مىگفتند تا در اين سال كه باز بر سر آبادى و عمارت آمد . و عيد نوروز سنه قوىئيل در سيزدهم ماه شوال اين سال : [ 1213 ] « 3 » اتفاق افتاد و شهريار كامگار ، بعد از فراغت از جشن نوروزى برحسب وصيت خاقان سعيد آقا محمد شاه شهيد ، نواب شاهزاده عباس ميرزا كه از جانب مادر بر تمامت برادران رتبه برترى داشت ، براى ولايت‌عهد دولت و نيابت سلطنت انتخاب فرمود « 4 » و خلعت وليعهدى كه خفتان و شمشير و كمر و خنجر مرصع است به او عنايت گرديد و تمامى شاهزادگان و امرا و اعيان ممالك محروسه تهنيت و مباركباد گفتند پس اميركبير سليمان خان نظام الدوله قاجار و جناب سيادت انتساب ميرزا عيسى مشهور به ميرزا بزرگ فراهانى « 5 » كه در شيراز در خدمت خالوى خود ميرزا حسين فراهانى متخلص به « وفا » وزير غفران توأمان كريم خان زند تربيت يافته بود ، به التزام ركاب آن شاهزاده والاشأن مأمور داشته ، ايالت و امارت و وزارت مملكت آذربايجان را در كف كفايت آنها واگذاشت و چنان كه نگاشته شد در سال 1210 كه خديو كامگار آقا محمد شاه قاجار نزول اجلال به خراسان فرمود ، نادر ميرزاى « 6 » نادرى به جانب هرات شتافت و چون ولى محمد خان قاجار سپهسالار خراسان ، بعد از رحلت آن پادشاه ، مشهد را گذاشت و به جانب طهران شتافت ، نادر ميرزا ، بىمانعى از هرات وارد مشهد مقدس گرديد و اهالى شهر در اطاعت او شدند و چون خديو زمان فتح على شاه ، از نظم ممالك ايران جز خراسان فراغتى حاصل فرمود ، براى تسخير خراسان ، رايت جلالت آيت ، برافراشت .

--> ( 1 ) . ر ك : ناسخ التواريخ ، ج 1 ، ص 104 ، روضة الصفا ، ج 9 ، ص 346 . ( 2 ) . ر ك : روضة الصفا ، ج 9 ، ص 346 . ( 3 ) . برابر با 20 مارس 1799 . ( 4 ) . ر ك : ناسخ التواريخ ، ج 1 ، ص 101 ، روضة الصفا ، ج 9 ، ص 347 . ( 5 ) . ر ك : روضة الصفا ، ج 9 ، ص 347 . ( 6 ) . ر ك : حقايق الاخبار ناصرى ، ص 11 .